Đèn UV có tiêu diệt được vi khuẩn, vi rút và ký sinh trùng không ?

Trong những năm gần đây, đèn UV (tia cực tím) được ứng dụng rộng rãi trong hệ thống lọc nước sinh hoạt và công nghiệp để diệt khuẩn mà không cần hóa chất. Nhưng liệu đèn UV có thực sự tiêu diệt được vi khuẩn, virus và ký sinh trùng hay không?

Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ cơ chế hoạt động, hiệu quả và những lưu ý khi dùng đèn UV khử trùng.

Đèn UV là gì ? Cơ chế diệt khuẩn như thế nào

Đèn UV (Ultraviolet) là thiết bị phát ra tia cực tím bước sóng ngắn (200–280nm), chủ yếu là UV-C, có khả năng tiêu diệt vi sinh vật bằng cách phá hủy DNA và RNA của vi khuẩn, virus và ký sinh trùng, ngăn chúng sinh sản và làm mất khả năng gây bệnh. Tác dụng này xảy ra chỉ trong vài giây chiếu xạ khi nước đi qua buồng chứa đèn UV.

Đèn UV có tiêu diệt được vi khuẩn, virus, ký sinh trùng không ?

Đèn UV có khả năng tiêu diệt vi khuẩn, vi rút với hiệu suất rất cao, với ký sinh trùng đèn UV bất hoạt không cho chúng sinh sản hoặc gây bệnh.

Vi khuẩn:

Đèn UV tiêu diệt hiệu quả các vi khuẩn phổ biến như:

• E.coli, Coliform, Salmonella, Legionella, Shigella
• Đạt hiệu suất 99.99% nếu thiết bị đủ công suất và nước đầu vào đạt độ trong sạch nhất định.

Virus:

Có. UV-C có thể phá hủy virus như:

• Rotavirus, Norovirus, Adenovirus, Hepatitis A, SARS-CoV-2
• Tuy nhiên, virus thường nhỏ hơn vi khuẩn nên cần liều UV mạnh hơn hoặc thời gian tiếp xúc lâu hơn.

Ký sinh trùng (protozoa):

Có – nhưng cần lưu ý. Các loại như:

• Cryptosporidium, Giardia lamblia có lớp vỏ cứng
• UV không “giết chết” chúng hoàn toàn nhưng gây bất hoạt, làm chúng mất khả năng sinh sản hoặc gây bệnh.

Ký sinh trùng không dễ bị diệt bởi clo, nhưng UV lại là giải pháp rất tốt, nhất là với nguồn nước giếng, nước mặt có nguy cơ cao.

Tham khảo bài viết: Các vi sinh vật nguy hiểm có thể có trong nước sinh hoạt, các vi sinh vật này được loại bỏ hoàn toàn bằng việc sử dụng đèn UV khử trùng nước mà không để lại không bổ sung bất kỳ hóa chất nào vào nước

Ưu điểm của khử trùng bằng đèn UV

Những điều kiện để đèn UV hoạt động hiệu quả

Đèn UV chỉ phát huy tác dụng tốt khi:

• Nước trong, sạch, không màu, không đục (độ đục < 5 NTU)
• Không có rong rêu, chất hữu cơ lơ lửng
• Có lọc thô – lọc tinh – than hoạt tính – lọc xác khuẩn trước khi vào đèn UV
• Đèn hoạt động liên tục và thay bóng đúng chu kỳ (khoảng 9.000–12.000 giờ)

Có nên dùng đèn UV để khử trùng nước sinh hoạt ?

Rất nên, đặc biệt nếu bạn:

• Dùng nước giếng khoan, giếng đào
• Khu vực có nguy cơ ô nhiễm vi sinh vật
• Muốn khử trùng không hóa chất, an toàn cho trẻ nhỏ và người già
• Đang lắp hệ thống lọc tổng đầu nguồn hoặc lọc nước uống trực tiếp

Đèn UV có khả năng tiêu diệt hiệu quả vi khuẩn, virus và ký sinh trùng trong nước nếu được sử dụng đúng cách. Đây là một công nghệ an toàn, hiện đại, phù hợp cho cả hộ gia đình và hệ thống lọc công nghiệp. Tuy nhiên, đèn UV không thay thế hoàn toàn các bước lọc khác – bạn nên kết hợp đầy đủ các công đoạn lọc trước đó để có nguồn nước sạch và an toàn nhất.